Artrose uitgelegd, wat is het? wat is het niet?
‘Bot op bot contact’, ‘het groeit niet meer aan’, ‘je kraakbeen is helemaal weg’, ’hier kunnen we niks aan doen’, ‘je zult moeten leren leven met de pijn’, ‘over een paar jaar zal er wel een prothese in moeten’, ‘die knie van jou is niks meer waard’, ‘vanaf nu wordt het alleen maar erger’.
Allemaal woorden die soms automatisch gelinkt worden aan de diagnose artrose, of, in de volksmond, slijtage. Zijn deze aannames écht waar?
Laten we beginnen met uitleggen wat artrose is. Artrose is degeneratie van het kraakbeen, oftewel; het kraakbeen gaat in kwaliteit achteruit. Deze degeneratie telt 4 graden; van lichte schade tot helemaal weggesleten zijn. Fysiologisch gezien is pijn bij (zeker bij de gevorderden fasen) artrose makkelijk te verklaren. Botten hebben namelijk pijnsensoren en kraakbeen niet. Op het moment dat het kraakbeen langzaam verdwijnt, verliest het bot als het ware zijn beschermlaagje en kunnen de pijnsensoren worden aangesproken.
Artrose is óók iets wat onlosmakelijk met de mens verbonden is. Het is een gegeven dat, als onze leeftijd stijgt, ons kraakbeen minder van kwaliteit wordt, en daar kunnen we inderdaad niks aan doen. Een beetje zoals het krijgen van rimpels; het is een natuurlijk, evolutionair proces. In principe heeft iedere 60+’er dus enige vorm van artrose, al kan de mate van artrose dan natuurlijk wel verschillen.
Het feit dat iedereen op zekere dag artrose krijgt, maar niet iedereen op een zekere dag pijn in een gewricht ervaart, maakt dat er verschillende onderzoeken zijn gedaan naar de relatie tussen pijn en artrose. Zo is er bijvoorbeeld een onderzoek dat 100 mensen met dezelfde mate van artrose heeft geïncludeerd, waarbij maar 5 van die 100 mensen pijn ervaren. Bovendien leert de praktijk ons dat iemand met graad 1 artrose soms flink meer pijn kan ervaren dan iemand die met graad 4 gediagnosticeerd is. Dat is gek toch? Zou het dan toch niet alleen aan het kraakbeen liggen dat mensen met artrose pijn ervaren?
Als we op deze manier verder redeneren, weten we dat kraakbeen niet de enige structuur is die een gewricht gezond houdt. Minstens net zo belangrijk is het spiercorset om het gewricht heen. Je spieren zijn, net als het laagje kraakbeen, namelijk ook een soort van beschermlaag van je gewricht. Hoe meer kracht, controle en souplesse ze hebben, hoe minder het gewricht zelf belast wordt. Dit gegeven komt ook in de vele onderzoeken naar voren; hoe gezonder de rest van het gewricht is, hoe minder pijn er ervaren wordt met artrose!
Hierbij moet ook vermeld worden dat de algemene gezondheid natuurlijk ook een rol speelt. Hoe beter je algemene gezondheid, hoe minder pijnklachten in het lichaam. Roken, overgewicht, alcohol, stress, slapeloosheid, mentale gezondheid en voeding spelen bij elke lichamelijke klacht een rol .
Wetenschappelijk onderzoek leert ons dus dat trainen een positief effect heeft op pijnbeleving bij artrose. Om op een gezonde manier sterker te worden, is het wel van belang dat het trainen (min of meer) pijnvrij gaat en dat het in belasting een goede opbouw heeft. Als de spieren namelijk nog niet sterk genoeg zijn en je te zwaar gaat trainen, komt er alleen maar meer belasting op het gewricht terecht en werkt het trainen misschien juist averechts. Raadpleeg onze fysiotherapeuten daarom voor een trainingsschema wat bij joú past!
Verzekeringen zijn ook op de hoogte van de positieve effecten van trainen bij artrose en bieden zelfs een speciaal pakket aan. Dit doen ze niet vaak, dus daar kunnen we onwijs blij mee zijn! Het pakket houdt in dat er vanuit de basisverzekering 12 behandelingen vergoed worden. 12 weken om een goede opzet te geven om het gewricht gezonder te maken op het gebied van kracht(uithoudingsvermogen) en stabiliteit, zodat iemand erna zijn knie zelfstandig ook gezond kan houden.
Let op: bij vergoeding uit de basisverzekering wordt altijd eerst het eigen risico aangesproken!
Hopelijk heb je na het lezen van deze blog een bredere kennis gekregen van artrose en wat je hier zelf aan kunt doen!
Succes met trainen!
